نام سریال جاده ابریشم (که همانند نسخه اول آن توسط تلویزیون NHK ژاپن تهیه شده است)، خود به تنهایی شنوند ه ایرانی را که خاطراتش از سریال و موسیقی آن با روزهای سخت جنگ تنیده شده بوده است، با دنیایی جذاب و نوستالژیک روبرو می کند. اما این مجموعه در مقایسه با موسیقی کیتارو، اثری است کاملاٌ متفاوت.
آلبوم منتشر شده که به نقل از یکی از آهنگسازان آن (کیهان کلهر) گزیده ای از بیش از 3 ساعت موسیقی ساخته شده برای این مجموعه 10 قسمتی است، شامل آهنگسازی های دو هنرمند ایرانی و چینی است و بخش هایی نیز به بداهه نوازی گروهی ا ختصاص دارد. مدیریت هنری پروژه بر عهده یویوما هنرمند برجسته ژاپنی/ آمریکایی بوده است.
در گذشته سفر از شرق به غرب در جاده ابریشم، ماه ها و چه بسا سالها به درازا می کشید. مسیری که اما امروز با هواپیما 10 سا عته طی می شود و مسافر به همان سرعت از پیشینه و تاریخ این مسیر گذر می کند بدون آنکه تجربه ای از آن بدست آورد. کاروان های عهد قدیم به دلیل گذران زمان های طولانی در هر منطقه، با خلق و خو و آداب و رسوم هر قو م و ملیت بیشتر آشنا و عجین می شدند. خصیصه ای که در موسیقی سریال دوم نیز به وضوح احساس می شود. بیش از 6 سال معاشرت آهنگسازان و هنرمندان این مجموعه برای به ثمر رساندن کار، باعث شده است تا آنها به درک مطلوبی از روحیات هنری یکدیگر برسند. سفر هنری چند ساله کیهان کلهر، ژائو ژیپینگ و باقی هنرمندان (ای کاش نامشان در دفترچه آلبوم می آمد) در آهنگسازی ها و بداهه نوازی ها به شدت نمود دارد. موسیقی جاده ابریشم فضاهایی مینیمال و اثرگذار خلق کرده است که در آن از زیاده گویی های متداولی که معمولاٌ در همنشینی هنرمندان از ملیت های مختلف اتفاق می افتد (و گاهی اوقات به خودنمایی هایی آزاردهنده تبدیل می شوند) خبری نیست. گرچه سریال را ندیده ام اما با اکتفا به نام قطعات و فضای آهنگسازی ها می توان تصاویری زیبا از چین تا ایران و آنطرف تر را تداعی کرد. قطعات «چهار نعل هزار اسب» یا «از دیرباز» (هر دو ساخته کیهان کلهر ) و «پژواک شهر گمشده» (ساخته ژائو ژیپینگ) بارزترین آنها هستند. البته «کوه ها خیلی دوراند» (کیهان کلهر) هم بسیار شنیدنی است.
نکته جالب در تهیه موسیقی این سریال، تضادی است که NHK میان تکنیک فیلمسازی و آهنگسازی سریال اش انتخاب میکند. سریال اول که در عصر سینمای غیر دیجیتال تهیه شد، بطور کامل با موسیقی ا لکترونیک هنرمند مشهور ژاپنی (کیتارو) همراه بود. حال سری دوم از همین کنتراست ولی بصورت معکوس استفاده کرده است و تکنیک تصویرسازی دیجیتال معاصر، موسیقی کاملاٌ غیرالکترونیک را به کار گرفته است.
در انتها نیز اشاره ای کوتاه به شکل عرضه این اثر: طراحی زیبای دفترچه این مجموعه چهار برگی (علیرغم داشتن فضای کافی که لطمه ای هم به گرافیک آن نزند) فا قد اطلاعات کافی در باره موسیقی و هنرمندان آن است. بخصوص آنکه حضور هنر مندان متعدد در اغلب قطعات و همچنین نقش آفرینی در چهار قطعه بداهه نوازی گروهی، ایجاب می کرد که مخاطب از هویت و تخصص آنان نیز (و نه تنها تصو یرشان) آگاه گردد. از طرفی دیگر، با بازکردن دفترچه آلبوم با تصویری از کیهان کلهر و یویوما در کنار هم و در حال نواختن کمانچه و ویلنسل برخورد می کنیم ولی نه تنها اسمی از یویوما نیامده است بلکه اگر شنونده نا آش نا با چهره یویوما� این تلقی را داشته باشد که صاحب عکس همان آهنگساز چینی مجموعه است (که نامش بر روی جلد آمده)، بیراه نرفته است. فارغ از این مسائل، جاده ابریشم کاری است شنیدنی و کیهان کلهر آهنگسازی دوست داش تنی.
